دریل برقی یکی از پرکاربردترین ابزارهای برقی است که تقریبا در تمام کارگاهها، منازل و دفاتر کار یافت میشود. این ابزار برای حفاری و سوراخکاری در انواع مواد، از چوب و فلز گرفته تا مصالح ساختمانی، به کار میرود. نگهداری دریل برقی به صورت منظم باعث افزایش طول عمر دستگاه و کارایی بهتر آن میشود.
لازم به ذکر است انواع دریل از برندهای مختلف رونیکس ، اینکو، توسن و … در وب سایت فروشگاهی ابزارلاین جهت فروش با قیمت مناسب عرضه شده است.
تعمیر و نگهداری درست دریل، نقش مهمی در افزایش طول عمر آن و کاهش هزینههای شما دارد. نگهداری دریل برقی شامل بررسی زغالها، روغنکاری گیربکس و تمیز کردن قطعات مکانیکی است.
البته قبل از هر اقدامی باید با روشهای صحیح تعمیر و نگهداری ابزار آشنا باشید و بررسی کنید که آیا تعمیر دستگاه از نظر مالی و زمانی به صرفه است یا خیر. اگر ایرادات فنی دریل شما زیاد باشد و پس از تعمیر دوباره نیاز به سرویس پیدا کند، بهتر است به جای صرف هزینههای مکرر، به فکر خرید یک دریل نو باشید. نگهداری دریل برقی صحیح و دورهای، هزینههای تعمیرات احتمالی را به شدت کاهش میدهد.
اگر علاقهمند به کارهای فنی هستید و وقت و حوصله کافی دارید، در ادامه با ما همراه شوید تا در چند مرحله، با اجزای دریل، روشهای عیبیابی و نکات مهم تعمیر آن آشنا شوید.
اجزای اصلی یک دریل برقی
یک دریل برقی از دو بخش اصلی مکانیکی و الکتریکی تشکیل شده است.
بخش مکانیکی شامل گیربکس و چرخدندههاست که وظیفه انتقال و تنظیم قدرت موتور به مته را بر عهده دارند.
بخش الکتریکی دریل معمولاً شامل یک موتور و کیت کنترل است. موتور، انرژی الکتریکی را دریافت و به کمک سیمپیچیهای مسی خود، آن را به انرژی مکانیکی یا گشتاور تبدیل میکند.
تمام موتورهای برقی دارای استاتور و روتور (آرمیچر) هستند که سیمپیچی شدهاند. جریان برق برای رسیدن به آرمیچر، از طریق زغال (براش) هدایت میشود. زغال، قطعهای گرافیتی با رسانایی بالا است که جریان برق را به آرمیچر منتقل میکند.
کیت کنترل دریل برقی نیز وظیفه تنظیم سرعت و جهت گردش موتور را بر عهده دارد. در دریلهای برقی، جریان برق از طریق کابل و دوشاخه وارد کیت کنترل شده و از آنجا به روتور یا استاتور منتقل میشود تا مته به حرکت درآید.
اشکالات رایج دریل های برقی
ایرادات مکانیکی دریل های برقی
بخش مکانیکی دریل معمولاً شامل گیربکس است و بسیاری از مشکلات مکانیکی از همین بخش آغاز میشوند. صداهای ناهنجار و غیرطبیعی معمولاً نشانه خرابی گیربکس هستند. برای پیشگیری از این مشکلات، بهتر است هر چند وقت یک بار:
دریل را باز کرده و قطعات متحرک و پوسته داخلی گیربکس را تمیز کنید.
سپس با استفاده از گریس نسوز، قطعات را روانکاری نمایید.
تعمیر به موقع گیربکس اهمیت بالایی دارد و نباید آن را به تعویق انداخت.
در دریلهای ارزانتر، خرابیها معمولاً به چرخدندهی متصل به محور موتور مربوط میشوند. پس از مدتی، عاج چرخدنده فرسوده شده و عملکرد دستگاه کاهش مییابد.
نکات مهم برای پیشگیری از آسیب به دریل
دریلها بر اساس کاربرد خود انواع مختلفی دارند:
دریل بتنکن و دریل چکشی: برای سوراخکاری و تخریب بتن و مصالح ساختمانی
دریل ساده: برای سوراخکاری چوب و مواد مشابه، معمولاً در کارهای نجاری
در کارهای نجاری، ورود خاک اره به داخل دستگاه میتواند با رطوبت ترکیب شده و باعث آسیب به کموتاتور و بخشهای الکتریکی شود. همچنین هنگام سوراخکاری بتن و مصالح، گرد و غبار وارد حفرههای ابزار شده و به مرور باعث خرابی میشود.
برای پیشگیری از این مشکلات، بعد از هر بار استفاده از دریل:
دستگاه را با کمک باد فشرده یا نازلهای تفنگی کمپرسور تمیز و گردگیری کنید.
ایرادات الکتریکی دریل های برقی
مشکلات الکتریکی دریل ممکن است در هر کدام از اجزای برقی آن رخ دهد، از جمله:
- کابل و دوشاخه ورودی
- سوئیچ یا دیمر (کیت کنترل)
- استاتور و آرمیچر
- کلکتورها، زغالها و پایههای نگهدارندهی آنها
شناسایی مشکلات الکتریکی
- بسیاری از مشکلات را میتوان با مشاهده یا حتی بو کردن دستگاه تشخیص داد.
- سیمها یا سوکتهای آزاد شده معمولاً به راحتی دیده میشوند.
- بوی سوختگی نشانهی فشار بیش از حد و آسیب جدی به دستگاه است.
مشکلات کابل و دوشاخه
- روشن نشدن دریل یا خاموش و روشن شدن دستگاه با تکان دادن کابل معمولاً ناشی از خرابی در کابل یا محل اتصال آن به دستگاه است.
- این مشکل با تعمیر یا تعویض کابل به آسانی رفع میشود.
مشکلات کیت کنترل (سوئیچ یا دیمر)
کیت کنترل مسئول:
- خاموش و روشن کردن دریل
- کنترل سرعت گردش
- تعویض جهت چرخش (در مدلهای دارای این قابلیت)
نکات مهم:
- این قطعه معمولاً قابل تعمیر نیست و بهتر است به جای تعمیر، تعویض شود.
- اگر دریل شما قادر به تغییر جهت چرخش است اما کنترل سرعت کار نمیکند، یا برعکس، احتمالاً کیت کنترل خراب است و نیاز به تعویض دارد.
- تست کیت کنترل با برق مستقیم خطرناک است و توصیه نمیشود.
مشکلات آرمیچر و زغالها
- علائم خرابی: روشن نشدن دریل، کاهش قدرت عملکرد و ایجاد جرقههای شدید زیر زغالها.
- علت اصلی خرابی، ساییدگی زغالها است.
- زمان مناسب تعویض زغالها: وقتی که ساییدگی مانع تماس مناسب زغال با آرمیچر میشود.
علت جرقهزنی در دریلهای برقی
اصلیترین دلیل جرقهزنی، مشکلات کموتاتور است. در بسیاری از موارد، این مشکل ناشی از یکی از موارد زیر است:
- ساییدگی یا خرابی زغالها
- آسیب دیدن یا خارج شدن نگهدارندهی زغال از جایگاه خود
- ضربه یا سقوط دریل که باعث کج شدن قاب نگهدارندهی زغال میشود
مراحل بررسی جرقه در دریل
- بررسی مکانیسم مکانیکی: اطمینان از سالم بودن زغالها و نگهدارندهی آنها
- بررسی مکانیسم الکتریکی: بررسی کموتاتور، سیمها و اتصالات برای پیدا کردن هر گونه خرابی یا پارگی
نکات نگهداری برای کاهش جرقه
- تعویض دورهای زغالها: از زغالهای با کیفیت و اندازه مناسب با پایه زغال استفاده کنید.
- عدم تراشیدن زغالهای بزرگتر: برای صرفهجویی هرگز زغال بزرگتر را نتراشیده و استفاده نکنید.
- تمیزکاری کلکتور: در هنگام تعویض زغال، سطح کلکتور که به دلیل تماس زغال سیاه شده است را با سمباده تمیز کنید و سوراخها را با یک شی نوکتیز خالی کنید.
- بازرسی سیمها: سیمها را بررسی کنید و در صورت پارگی، پوسیدگی یا آسیب دیدگی، حتماً تعویض نمایید.
راهکارهایی برای افزایش عمر دریل برقی
کنترل دما:
در کارهای طولانی یا سنگین، ابزار به سرعت گرم میشود. برای جلوگیری از آسیب، در فواصل منظم دریل را خاموش کنید و اجازه دهید دمای آن پایین بیاید.
انتخاب ابزار مناسب:
خرید دریل برقی را بر اساس نیاز و کاربری خود انجام دهید. بعد از خرید، توقع خود از ابزار را به اندازه توان آن تنظیم کنید؛ استفاده بیش از حد ممکن است باعث آسیب شود.
مراقبت و برخورد صحیح:
با دریل خود با دقت و مهربانی برخورد کنید؛ این ابزار عصای دست شما در کارهای فنی است و برخورد ناصحیح میتواند عمر آن را کاهش دهد.
سرویس دورهای:
برنامه سرویس منظم برای تمیزکاری و بررسی اجزای مکانیکی و الکتریکی دریل داشته باشید.
تمیزکاری پس از کار پرگرد و غبار:
بعد از سوراخکاری یا کار با مواد گرد و غبارزا، دریل را با باد تمیز کنید و منافذ آن را پاک نمایید.
پیشگیری از گیرپاچ شدن مته:
اگر مته در قطعه گیر کرد، بلافاصله سوئیچ را آزاد کنید و دریل را خاموش کنید. این کار از آسیب به دستگاه و خطر برای شما جلوگیری میکند، به خصوص اگر دریل مکانیزم کلاچ ایمنی ندارد.
سخن پایانی :
رعایت نکات گفته شده در بالا میتواند عمر و کارایی دریل شما را افزایش دهد، نگهداری و سرویس دریل را آسانتر کند و حتی در موارد ساده به شما کمک کند تا خودتان دستگاه را تعمیر کنید. با این حال، همیشه بهتر است تعمیرات و سرویس ابزارهای برقی توسط تعمیرکار حرفهای و مجرب انجام شود.
داشتن مشخصات یک تعمیرکار منصف و ماهر کنار دستتان، میتواند در مواقع ضروری بسیار کارآمد باشد. در بسیاری موارد، سپردن تعمیر دریل به تعمیرگاههای مجاز برند توصیه میشود، زیرا ممکن است قطعات اصلی دستگاه فقط از طریق نمایندگی در دسترس باشند و تعمیر شخصی با قطعات غیر اصل، بازده و عملکرد دریل را کاهش دهد.
و نکتهی آخر این که :
اگر مهارت و حوصله و دقت کافی ندارید، اصلا به سمت تعویض قطعه یا تعمیر دریل برقیتان نروید. این کار، هم امنتر است و هم ارزانتر … .
